استناد صرف به علم قاضی به عنوان ادله اثبات دیه

نظر اتفاقی

با عنایت به نظر مشهور فقها و سابقه تقنینی این موضوع (ماده 105 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370) مبنی بر این که قاضی می تواند در حق الله و حق الناس به علم خود عمل و استناد کند و همچنین نظر به اصل استقلال آیین دادرسی کیفری از آیین دادرسی مدنی و این که دیه علاوه بر جنبه مدنی واجد جنبه جزایی هم می باشد و قانونگذار کیفری در مبحث ادله اثبات در امور کیفری، این ادله را به صراحت برشمرده؛

بر این اساس واژه قسامه (که ضعیف ترین ادله اثبات است) از باب تمثیل در ماده 454 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بیان شده و نباید تصور کرد که ادله اثبات دیه، محصور به موارد مندرج در ماده اخیر است و با توجه به این که قاضی در صدور حکم قصاص که شدیدترین مجازات است می تواند به استناد علم خود حکم صادر کند،

بنابراین قاضی در دیه هم به طریق اولی می تواند با تکیه بر علم خود که از طرق متعارف حاصل کرده حکم به محکومیت صادر کند و ادله اثبات دیه محدود به قسامه و ادله دیون و ضمان مالی نیست.

چنان چه قائل به این محدودیت باشیم در نتیجه باید اقرار مرتکب که مهم ترین دلیل است را به عنوان دلیل اثبات دیه محسوب نکنیم.