کیفر سالب آزادی چیست؟

کیفر سالب آزادی

کیفر سالب آزادی یکی از انواع مجازات ها می باشد که واژه ی معادل و پربسامدتر از آن «حبس» است. حبس، اغلب در معانی زیر استعمال شده است:

1. اباحه مجانی منافع برای جهتی یا شخصی معین و یا عنوانی از عناوین [1]
2. زندانی کردن: در فرهنگ معین به معنای زندانی کردن و بازداشتن آمده است .[2]

در معنای اصطلاحی، حبس چنین تعریف شده است: «سلب آزادی و اختیار نفس در مدت معین یا نامحدود، به طوری که در آن حالت ترخیص وجود نداشته باشد و اگر حالت انتظار وجود داشته باشد، آن را توقیف گویند، نه حبس» . [3]

«حبس یا مجازات سالب آزادیبا رویکرد کیفری در اواخر قرون وسطی و آغاز دوران نوزایش وارد زرادخانه ی کیفری مالک اروپایی شد و حقوق کیفری انقلاب فرانسه، به ویژه قانون نامه های 1808 و 1810 ناپلئون بدان رسمیت داد» [4]این کیفر به قصد سلب آزادی فرد مورد حکم قرار می گیرد.

عبارت «کیفر سالب آزادی» نیز همین قصد را متبادر می نماید و کاربرد آن به جای حبس، برای قرار گرفتن در مقابل سایر کیفرها، از جمله کیفر سالب حیات، کیفر محدود کننده آزادی، کیفر مالی، کیفر قطع عضو و… است؛ که هر کدام از این کیفرها دسته ای از داشته ها و منافع محکوم را نشانه می رود.

از منظر کیفر شناختی، مجازات سالب آزادی عبارت است از کیفری با اهداف: رفع احساس بی عدالتی، تشفی خاطر بزه دیده، طرد اجتماعی بزهکار، عبرت آموزی و بازدارندگی، ایجاد سازگاری اجتماعی و کارکردهای: تعیین مرزهای میان محدودیت و آزادی و کارکرد اصلاحی، کنترل کننده و حفاظتی که در مکان های مخصوص و تحت نظارت افراد تعلیم دیده اجرا می شود. [5]

پی نوشت:

[1] . مغنیه، محمدجواد ، 1404ق، فقه الامام جعفر صادق، دارالتیار الجدید،چاپ اول،بیروت، جلد 5، ص 86.

[2] . معین،محمد،فرهنگ لغت،جلد 2،  ص 391

[3] . جعفری لنگرودی،محمدجعفر،ترمینولوژی،، ص 208

[4] . گودرزی بروجردی،محمدرضا؛الوندی، مظفر ، 1382، حقوق بشر در نظام کیفری و زندان ها، انتشارات راه تربیت، چاپ اول،تهران، ص 43

[5] . بولک ،برنار،  1386، کیفرشناسی،مترجم: علی حسین نجفی ابرندآبادی،مجد،چاپ پنجم،تهران ، ص 41