انتقال منافع مورد اجاره از ناحیه شریک به شریک دیگر
آقای (الف) مالک شش دانگ سرقفلی مغازه، آن را به آقای (ب) در سال 1360 انتقال می¬دهد و مال¬الاجاره حق مالک 300 تومان می¬شود. آقای (ب) با اجازه مالک، سرقفلی سه دانگ از مغازه را به آقای (ج) به موجب سند عادی در سال 80 منتقل می¬کند و سرقفلی سه دانگ دیگر را آقای (ب) بدون اجازه مالک در سال 87 به آقای (ج) انتقال می¬دهد که با انتقال دوم؛ مالک علیه آقایان (ب) و (ج) به لحاظ انتقال عین مستأجره به غیر، مبادرت به اقامه دعوی مبنی بر تخلیه عین مستأجره می¬کند. دادگاه چه تکلیفی در دعوی مطروحه دارد؟
از مفاد سؤال مطروحه چنین استنباط می¬شود که شش دانگ مورد اجاره در ید استیجاری شخص (ب) بوده و روابط حقوقی طرفین، مشمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال 1356 است که شخص (ب) با اجازه مالک (موجر) منافع سه دانگ مورد اجاره را به شخص (ج) واگذار می¬کند، یعنی هر دو نفر شخص (ب) و (ج) مستأجر می¬شوند. سپس بعد از هفت سال شخص (ب) حقوق خود را به شریک دیگر (شخص ج) واگذار می¬کند. همان¬گونه که در نظریه اقلیت ذکر شده، انتقال منافع مورد اجاره از ناحیه شریک به شریک دیگر از مصادیق «غیر» تلقی نمی¬شود؛ زیرا اشخاص (ب) و (ج) داخل در رابطه حقوقی قراردادی با مالک بوده¬اند و «غیر» ناظر به اشخاص خارج از قرارداد است. به این ترتیب دعوای تخلیه به علت انتقال به غیر وارد نبوده و قابل پذیرش نیست و نظریه اقلیت تأیید می¬شود.
بر اساس ماده 10 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356، قانونگذار مشخص کرده که به طور جزیی مستأجر نمی¬تواند عین مستأجره را به دیگری انتقال دهد و همچنین در عقد اجاره، شخصیت طرف مؤثر نیست و برای انتقال سه دانگ باید مجوز قانونی داشته باشد. در غیر اینصورت و در صورت انتقال، مالک می¬تواند تقاضای تخلیه کند.
آثار حقوقی عقد بیع با عقد اجاره متفاوت است؛ برای اینکه در عقد بیع شخصیت طرفین مؤثر نیست و بعد از انجام معامله، ارتباط قطع می¬شود. ولی در عقد اجاره، برعکس است و شخصیت اخلاقی مستأجر برای موجر مؤثر است. به همین اعتبار، بند 2 ماده 14 و 19 قانون روابط موجر و مستأجر، انتقال مالیِ مورد اجاره را با تجویز مالک می¬داند؛ اما در فرض سؤال، با اولین تجویز انتقال در سال 80، مالک شخصیت مستأجر را تجویز کرده است و دیگر نمی¬تواند مانع شود؛ به لحاظ اینکه مستأجر، حق تصرف در ذرات آن مال را دارد. همچنین بر اساس نظریه مشورتی به شماره 8/5/7 ـ 311/76 و نشست حقوقی قضات، چنانچه مستأجر سهم خود را به شریک دیگر واگذار کند، با توجه به اینکه شریک، خود مستأجر مغازه است، شریک می¬تواند از آن استفاده کند و سپس تخلیه محمل قانونی ندارد. النهایه با توجه به توضیحات داده شده (الف) نمی¬تواند تقاضای تخلیه کند.
نظر شما