اعتراض مادر مقتولین به درج نام همسرش که فرزندان خود را به قتل رسانده در گواهی انحصار وراثت
شخصی فرزندان خود را به قتل می¬رساند و همسر این شخص که مادر مقتولین بوده است از دادگاه درخواست صدور گواهی انحصار وراثت می¬کند. گواهانی که برای شهادت در دادگاه حضور یافته بودند ضمن اینکه گواهی دادند که متقاضی به عنوان ورثه متوفیان میباشد، اعلام کرده¬اند که پدر مقتولین نیز جزو ورثه میباشد و دادگاه در گواهی انحصار وراثت اسامی والدین را به عنوان ورثه اعلام نموده است. مادر مقتولین که به عنوان متقاضی گواهی انحصار وراثت نیز بوده است تقاضای حذف اسم پدر مقتولین را که قاتل فرزندانش بوده از گواهی انحصار وراثت نموده است. با توجه به اینکه قاتل بودن پدر در دادخواست تقدیمی خواهان به دادگاه اعلام شده است و همچنین قاتل، پدر مقتولین میباشد و قصاص نمی¬شود، آیا درخواست متقاضی (مادر مقتولین) مبنیبر حذف اسم شوهرش از اسامی ورثه، قابلیت پذیرش دارد؟ آیا پدر از ارث محروم می¬شود؟ در صورت مثبت بودن پاسخ مرجع آن کجا است و به چه طریقی باید عمل شود؟
اولاً: برابر ماده 880 قانون مدنی که قتل از موانع ارث اعلام شده است، پدری که عمداً فرزندش را به قتل رسانیده از ارث محروم است. ثانیاً: ادعای مفروض در سؤال، دعوای مستقلی است که به طرفیت ذی¬نفع (پدر مقتولین) به نحو تراضی مطرح می¬شود که لازم است با رعایت کلیه اصول و قواعد آیین دادرسی مربوط از حیث نحوه طرح دعوا، ترتیب رسیدگی و صلاحیت¬ها در محکمه صالح به خواسته اعتراض به صدور گواهی حصر وراثت، مطرح شده و نسبت به آن رأی صادر شود. بدیهی است این رأی قابلیت واخواهی و تجدیدنظرخواهی حسب مورد را خواهد داشت. ثالثاً: همانطور که در بند قبلی توضیح داده شد، این موضوع دعوای غیرمالی مستقلی جدای از درخواست گواهی حصر وراثت است؛ لذا از صلاحیت¬های شورای حل اختلاف خارج بوده و طرح دعوا در دادگاه عمومی آخرین اقامتگاه متوفیٰ مطرح می¬شود و رأی دادگاه پس از اثبات ادعا، حذف نام پدر از گواهی حصر وراثت صادره به لحاظ قاتل شناخته شدن خواهد بود.
با توجه به اینکه ماده 880 قانون مدنی قتل را از موانع ارث اعلام کرده است و عبارت ماده عام میباشد و پدر از منطوق ماده خارج نشده است؛ در صورتیکه شخصی فرزند خودش را عمداً به قتل رساند از ارث محروم می¬شود هر چند که قصاص نمی¬شود و چون برای تقسیم ترکه نیاز به صدور گواهی انحصار وراثت میباشد و در گواهی انحصار وراثت صادر شده اسم پدر به عنوان ورثه اعلام شده است؛ لذا نقص قانونی در این گواهی وجود دارد و دادگاهی که گواهی انحصار وراثت صادر کرده است ¬باید در آن توضیحاً اعلام می¬کرد: «با توجه به اینکه پدر قاتل فرزندانش بوده است از ارث محروم می¬شود». این گواهی قابل تصحیح توسط دادگاه صادرکننده گواهی میباشد و این رأی دادگاه که گواهی انحصار وراثت را تصحیح نموده است، قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان میباشد.
نظر شما