اعمال نهادهای ارفاقی و کیفیات مخففه در خصوص ماده 612 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و 429 از قانون مصوب 1392

نظر اکثریت

در مورد اعمال کیفیات مخففه یا اعمال نهادهای ارفاقی پیرامون سوال مطروحه حسب مورد دیدگاههای متفاوتی بیان شده است: الف -نظر اتفاقی مطرح شده راجع به ماده 612 قانون مجازات اسلامی: به لحاظ وجود شرایط سلبی و ایجابی محکمه اقدام به صدور حکم جدید تعزیری حداقل 3 سال و حداکثر ده سال می نماید، لذا با رعایت موازین قانونی، اعمال کیفیات مخففه یا نهادهای ارفاقی دیگر بلامانع است و این نظر به اتفاق آراء مورد قبول حاضرین بوده است. ب – راجع به ماده 429 قانون مجازات اسلامی؛ 2 دیدگاه متفاوت بیان شده است: 1- (اکثریت) با عنایت به نص صریح ماده مرقوم، تعیین تعزیر، از موارد خاص بوده و جهت تعیین محکوم علیه می باشد و حکم به مفهوم حقوقی و قانونی آن نیست. زیرا حکم اولیه قصاص به قوت خود باقی است و لذا شرایط عمومی اعم از سلبی و ایجابی کیفیات مخففه یا نهادهای ارفاقی دیگر قابلیت اعمال ندارد و الاّ محکوم علیه مشمول قاعده مجازات مضاعف است. در حالیکه در این نهاد خاص قضایی، تصمیم ویژه دادگاه قطعی بوده و قابل فرجام خواهی یا تجدیدنظرخواهی نمی باشد. قصاص بعد از رفع عذر قابلیت اجراء دارد و در صورت گذشت اولیاء دم مشمول ماده 612 قانون مجازات اسلامی می شود و ایام بازداشتی قبلی غیر قابل احتساب است.

نظر اقلیت

2- (اقلیت) به لحاظ فقدان ممنوعیت قانونی و قید عبارت تعزیر در متن ماده 429 و وحدت ملاک از مصادیق مشابه مثل ماده 501 قانون مجازات اسلامی و ضرورت اعمال ماده 24 راجع به محکوم علیه که از تبعید تخلف می نماید. اعتقاد دارند کیفیات مخففه و نهادهای ارفاقی قابلیت اعمال است. نظر محکمه در ماده 429 قانون مجازات اسلامی حکم خاص است و قابلیت اعتراض و فرجام خواهی دارد.