گفتار هفتم : حق دسترسی به وکیل یا مترجم

تقریباً در تمام اسنادی که تاکنون درباره‌ی حقوق بشر به تصویب مراجع بین‌المللی رسیده است مضمون واحدی به چشم می‌خورد و این اسناد به طور خلاصه بر این نکته تاکید دارند که بشر از حقوق و آزادی هایی برخوردار است که باید الزاماً و به گونه‌ی موثر از آن حمایت شود و دولت‌ها موظفند زمینه اجرای آن را برای شهروندان فراهم سازند تا در پرتو آن اصول دادرسی منصفانه اعمال شود حقوق متهم عبارت از مجموع امتیازات و امکاناتی که در یک دادرسی منصفانه از بدو اتهام تا صدور حکم لازم است متهم از آن برخوردار باشد تا بتواند در مقابل ادعایی که برخلاف فرض برائت علیه او مطرح شده است از خود دفاع کند به طوری که دفاع از منافع جامعه نباید منجر به نادیده گرفتن حقوق متهمان گردد و به این سبب مقررات آئین دادرسی کیفری باید به گونه‌ای تنظیم شود که علاوه بر رعایت حقوق جامعه، بی‌گناه را نیز در اثبات بی‌گناهی خود یاری کند از همین رو می‌باشد که مقررات آئین دادرسی ناگزیر از تغییر و تحول دائمی و انطباق آن با جامعه‌ای پیشرفته و متمدن است که متضمن قواعد اجرای عدالت در جامعه باشد.

آنچه که در یک محاکمه و دادرسی عادلانه اساسی و ضروری است این می‌باشد که تمامی متهمین به جرم کیفری به منظور تضمین هدفمند بودن حق دفاع باید حق برخورداری از تسهیلاتی نظیر وکیل یا مترجم را داشته باشند هر متهم به جرم، اگر زبان دادگاه را نفهمد یا نتواند با آن صحبت کند حق دارد از مساعدت مترجم واجد صلاحیت و رایگان برخوردار باشد و همچنین حق دارد اسناد و مدارک او ترجمه شود و اگر متهم در صحبت کردن، فهمیدن و… مشکل داشته باشد حق ترجمه و تفسیر برای تضمین دادرسی عادلانه مهم و ضروری است.

یکی از مهمترین حقوقی که شخص در بازداشت نیازمند دانستن آن است حق انتخاب وکیل یا مشاور حقوقی در مراحل تحقیقات می‌باشد، «اعلام این حق به فرد امکان می‌دهد که با استفاده از اطلاعات وکیل یا مشاور حقوقی، دفاعی مناسب تدارک ببیند و در جهت رفع اتهامات وارده تلاش کند».

[1] حق دسترسی به وکیل برای شخص دستگیر شده اگر چه به طور خاص در اسناد بین‌المللی عام حقوق بشر نیامده است ولی از لوازم حقوق بنیادی افراد است. واقعیت این است که متهم حق دارد به دفاع شخصی از خود بپردازد یا آنکه از وکیل بهره مند گردد.

حضور وکیل در تمام مراحل دادرسی حقی اساسی است که به تضمین رعایت قانون و دادرسی عادلانه کمک می‌کند. علاوه بر اینکه این حق بایستی تضمین گردد مضافاً باید متهم هم از این حق آگاه باشد و بایستی در حقوق دفاع متهم گنجانده شود. ممکن است در بعضی از کشورها این حق در مراحل خاص باشد اما هر چه که باید باید این حق در قانون منعکس باشد. آنچه که روشن است حق دسترسی به وکیل، در واقع حق دفاع موثر برای متهم است، ضمن اینکه باید بپذیریم که وصف منصفانه بودن یک دادرسی را تقویت می‌نماید و اعتماد عمومی را به سیستم عدالت و نهاد قضایی ارتقاء می‌دهد. حق برخورداری از وکیل چون حق متهم است لذا تصمیم به اجرای آن هم در اختیار او می‌باشد و می‌تواند از آن صرف نظر کند.

[1] . یاوری، اسدالله، پیشین، ص277.

گفتار اول

گفتار دوم

گفتار سوم

گفتار چهارم

گفتار پنجم

گفتار ششم

گفتار هفتم

گفتار هشتم

گفتار نهم

گفتار دهم