مجازات اعدام در درجه بندی مجازات های تعزیری

نظر اکثریت

در ماده 15 قانون مجازات اسلامی در ماده در تعریف حد آمده است « حد مجازاتی است که موجب ، نوع ، میزان و کیفیت اجرای ان در شرع مقدس ، تعیین شده است .» و در ماده 18 همین قانون بیان شده « تعزیرات مجازاتی است که شمول عنوان حد ، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می گردد.

» در خصوص میزان مجازات تعزیری در مقایسه با مجازات حدی و اینکه کمتر از مجازات حدی باشد ، در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مطلبی بیان نشده است و لیکن در ماده 16 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 آمده بود که میزان شلاق باید از موارد حد ، کمتر باشد و از آنجا که در موارد ابهام و اجمال قانون بر اساس اصل یکصد و شصت و هفتم قانون اساسی بایستی به فتاوی معتبر مراجعه کرد و در منابع معتبر فقهی و در لسان فقها تعبیر « التعزیر بمادون الحد » دیده میشود ،

بدین معنی که تعزیر مجازاتی است که مقدار آن کمتر از حد است ، در صورتی که سلب حیات و مجازات اعدام ، شدیدترین و نوع مجازات می باشد که دیگر حیات مجرم به مصلحت اجتماع نمی باشد ، لذا مجازات اعدام از شمول تعزیرات خارج می باشد و باید آن را مجازات حدی دانست ، چه اینکه اگر مجازات اعدام از باب تعزیر باشد ، باید حکم ( قاضی ) در تعیین نوع مجازات مخیر باشد که چنین نیست و از طرف دیگر می بایست کمتر از مجازات حدی باشد ، در حالی که اعدام شدیدترین نوع مجازات می باشد.

نظر اقلیت

اعدام های پیش بینی شده در قوانین خاص مانند قانون مبارزه با مواد مخدر گرچه تعزیری هستند اما به عنوان قانون خاص ، قدم قانون عام موخر نمی تواند ناسخ آنها باشد . بنابراین همچنان به قوت خود باقی هستند ، اما در درجات تعزیری مندرج در ماده 19 مذکور داخل نمی شود و مقررات مربوط به مجازات تعزیری نیز در خصوص این جرایم جاری نیس ، بلکه این جرایم تابع قانون خاص خود هستند.